Stal 1.3343 (HS6-5-2 / M2) – stal szybkotnąca o wysokiej odporności na zużycie i twardości na gorąco
Stal 1.3343 (EN: HS6-5-2) to stal szybkotnąca (HSS) zawierająca wolfram, molibden, wanad i chrom. Charakteryzuje się bardzo wysoką odpornością na zużycie, wysoką twardością oraz zdolnością do zachowania właściwości mechanicznych w podwyższonych temperaturach (tzw. „red hardness”). W systemie amerykańskim odpowiada jej stal AISI M2.
Sprostowanie mitów z internetu na temat stali AISI M2
Mit: „M2 = stal nierdzewna / pół - nierdzewna, bo ma chrom”.
Stal 1.3343 / M2 nie jest nierdzewna. Zawartość Cr jest rzędu ~4% (a nie ~12%+ jak w stalach odpornych na korozję), więc stal wymaga ochrony antykorozyjnej w użytkowaniu.
Mit: „M2 zawsze jest proszkowa (PM), więc musi mieć ‘super’ jednorodność”.
AISI M2 / 1.3343 jest historycznie stalą konwencjonalną (wytapianą klasycznie), choć występują też warianty ulepszone (np. ESR u różnych producentów). Sam skrót „M2” nie oznacza automatycznie technologii PM.
Mit: „Da się ją sensownie hartować jak stale niskostopowe (np. ~800–900°C)”.
1.3343 to stal szybkotnąca – typowo wymaga wysokiej temperatury austenityzacji (rzędu ~1100–1210°C) z odpowiednim nagrzewaniem etapowym; próby „niskotemperaturowe” kończą się zbyt niską twardością i słabą odpornością na zużycie.
Mit: „M2 ma 70 HRC w praktyce użytkowej, bo ‘HSS’ ”.
W zastosowaniach realnych (narzędzia/noże) typowe zakresy twardości po prawidłowym procesie to ok. 62–65 HRC (zależnie od wariantu, odpuszczania i celu). Deklaracje „70 HRC” bez kontekstu procesu i geometrii ostrza są zwykle marketingowe albo dotyczą ekstremalnych, mało-użytecznych ustawień (kruchość).
Mit: „Krio zawsze jest obowiązkowe w M2”.
W praktyce przemysłowej w HSS często stosuje się wysokie odpuszczanie (ok. 540°C); przy takim podejściu kriogenika nie jest konieczna, bo celem jest stabilna twardość robocza i wtórne utwardzanie (a nie tylko „dobijanie” twardości).
Oznaczenia i nazwy
Oznaczenia podstawowe (normowe)
- EN ISO: HS6-5-2
- Numer materiału (W.Nr): 1.3343
- AISI / SAE: M2
- UNS: T11302
- PN (historycznie): SW7M
Nazwy spotykane w obrocie międzynarodowym
- JIS: SKH51
- GOST: Р6М5 (R6M5)
- GB: W6Mo5Cr4V2
Czym jest stal HS6-5-2?
Właściwości techniczne i charaktrystyka stali HS6-5-2
Charakterystyka materiału
Stal 1.3343 należy do grupy stali szybkotnących typu W-Mo-V. Jej właściwości wynikają z:
- dodatków wolframu i molibdenu,
- obecności wanadu (tworzenie twardych węglików),
- wysokiej zawartości stopów poprawiających odporność na temperaturę.
Zapewnia:
- bardzo wysoką odporność na zużycie,
- wysoką twardość,
- odporność na utratę twardości w wysokiej temperaturze,
- dużą stabilność pracy narzędzi skrawających.
Typowe właściwości
- Twardość po hartowaniu: 62–67 HRC
- Odporność na zużycie: bardzo wysoka
- Udarność: niska do umiarkowanej
- Odporność na korozję: niska
- Odporność temperaturowa: bardzo wysoka
Skład chemiczny stali 1.3343
Skład wg karty BÖHLER S600 (1.3343)
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C | 0,9 |
| Cr | 4,1 |
| Mo | 5,0 |
| V | 1,8 |
| W | 6,2 |
Zakresy składu spotykane w obrocie
| Pierwiastek | Typowe zakresy [%] |
|---|---|
| C | 0,86 – 0,94 |
| Cr | 3,80 – 4,50 |
| Mo | 4,70 – 5,20 |
| V | 1,70 – 2,10 |
| W | 5,90 – 6,70 |
| Mn | ≤ 0,40 |
| Si | ≤ 0,45 |
| P | ≤ 0,03 |
| S | ≤ 0,03 |
Obróbka cieplna stali HS6-5-2 (orientacyjnie)
- Austenityzowanie: 1180–1230°C (2155–2250°F)
- Hartowanie: powietrze / próżnia / olej
- Odpuszczanie: 540–560°C (1000–1040°F)
- Twardość końcowa: ~62–66 HRC
Zastosowania stali HS6-5-2 – przemysł i rzemiosło
Zastosowanie przemysłowe
Stal 1.3343 stosowana jest w:
- narzędziach skrawających (wiertła, frezy, noże tokarskie),
- narzędziach do obróbki metali,
- elementach pracujących w wysokiej temperaturze,
- narzędziach wymagających wysokiej trwałości.
Zastosowanie w nożownictwie
W knifemakingu stal 1.3343 (M2) stosowana jest w:
- nożach użytkowych,
- nożach przemysłowych,
- narzędziach specjalistycznych.
Ceniona za:
- bardzo wysoką odporność na zużycie,
- długie trzymanie ostrości,
- stabilność krawędzi przy intensywnej pracy.
Dostępność stali HS6-5-2 w IK STAL
Stal 1.3343 / M2 dostępna w IK STAL w postaci:
- płaskowników,
- blach,
- formatek ciętych na wymiar,
- grubości od 1,5 mm do 8,5 mm (≈ .059" do ≈ .335").
✔ Cięcie piłą taśmową
✔ Brak minimum zamówienia
✔ Wysyłka międzynarodowa
✔ Atesty materiałowe 3.1
FAQ – Stal 1.3343 / HS6-5-2 / AISI M2 / SW7M
Stal 1.3343 / HS6-5-2 / AISI M2 to klasyczna stal szybkotnąca HSS W-Mo-V, projektowana do narzędzi skrawających i noży przemysłowych, łącząca wysoką twardość roboczą, odporność na odpuszczanie (hot hardness) i wysoką odporność na zużycie.
Oznaczenie M2 / 1.3343 opisuje skład i rodzinę HSS, a nie automatycznie metodę wytwarzania. Producent może oferować wariant konwencjonalny lub ESR; trzeba patrzeć na kartę materiału/atest materiałowy (process route), a nie tylko na nazwę „M2”.
Dla 1.3343 typowa temperatura austenityzacji podawana jest 1180–1230°C (2156–2246°F). Wysokie temperatury są charakterystyczne dla stali HSS, bo rozpuszczanie węglików i uzyskanie „red hardness” wymaga innej logiki niż w stalach niskostopowych.
Realistyczny, użytkowy zakres twardości stali M2 to ok. 62–65 HRC. Deklaracje typu „70 HRC” bez pełnego opisu procesu i zastosowania zwykle nie przekładają się na trwałe, bezpieczne narzędzie.
Tak, właśnie dlatego, że gatunek 1.3343 / SW7M jest stalą HSS o wysokiej odporności na zużycie i stabilności twardości przy nagrzewaniu krawędzi. W kartach producentów 1.3343 / S600 jest wskazywana m.in. do narzędzi skrawających i zastosowań „industrial knives / wear parts”.
Spójrz na kobalt (Co): klasyczna M2/1.3343 nie ma kobaltu jako dodatku stopowego, natomiast M35/M42 to HSS z Co. Jeśli opis „M2” zawiera wyraźny Co (np. ~5–8%), to w praktyce jest to inna stal (np. M35/M42).
Kluczowe jest potwierdzenie składu i normy na certyfikacie 3.1 oraz mapowanie nazw do jednej definicji: 1.3343 / HS6-5-2 / AISI M2 / JIS SKH51 / GOST R6M5. To redukuje ryzyko zakupu stali „podobnej z nazwy”, ale o innej zawartości Mo/W/V.
M2 jest przede wszystkim stalą narzędziową HSS, a w nożach jest wybierana wtedy, gdy priorytetem jest odporność na zużycie i stabilność krawędzi przy nagrzewaniu, kosztem odporności korozyjnej. To jest logiczne rozszerzenie zastosowań narzędzi skrawających na ostrza użytkowe.
Stal M2 / 1.3343 jest świetna na specjalistyczne noże warsztatowe, noże do skór i narzędzia do bardzo intensywnego cięcia mechanicznego.
Dzięki wysokiej zawartości wolframu i molibdenu, M2 posiada wyjątkową odporność na ścieranie oraz tzw. twardość wtórną, co pozwala jej pracować w bardzo wysokich temperaturach bez utraty ostrości.
IK Stal oferuje stal w gatunku HS6-5-2 w postaci blach oraz precyzyjnie ciętych formatek (custom-cut) w zakresie grubości od 1,5 mm do 8,5 mm (≈ .059" do ≈ .335"), z możliwością dostawy na cały świat (Worldwide Shipping).
Dane mają charakter informacyjny.
Parametry obróbki cieplnej oraz właściwości mogą się różnić w zależności od producenta, formy wyrobu i warunków procesu.
IK STAL nie ponosi odpowiedzialności za niewłaściwe zastosowanie materiału bez weryfikacji technologicznej.