Porównanie popularnych gatunków stali narzędziowych do pracy na zimno – przegląd techniczny
Porównanie popularnych gatunków stali formierskich – przegląd techniczny
Stale formierskie do produkcji form wtryskowych i narzędzi do przetwórstwa tworzyw różnicują się przede wszystkim:
- odpornością na korozję (woda chłodząca, PVC, kondensacja),
- podatnością na polerowanie i teksturowanie,
- skrawalnością w stanie dostawy,
- udarnością i stabilnością wymiarową,
- stanem dostawy (zmiękczone vs. wstępnie utwardzone).
Poniżej zestawiono 6 kluczowych gatunków w jednej, spójnej skali funkcjonalnej.i funkcjonalnej.
1.2311 – 2311 PRIME – P20
Profil: uniwersalna stal formierska o dobrej udarności
- Prehartowana do 280–340 HB
- Dobra udarność (lepsza niż 2312)
- Dobra polerowalność i bardzo dobra podatność na teksturowanie
- Możliwość spawania
- Dobra skrawalność, niższa niż 2312
Zastosowania: formy wtryskowe, elementy pomocnicze form, ramy form, formy do tworzyw wzmacnianych, zastosowania mechaniczne
1.2312 – 2312 PRIME – P20+S
Profil: maksymalna skrawalność kosztem tekstury
- Prehartowana do 280–340 HB
- Najlepsza skrawalność w grupie
- Gorsza podatność na teksturowanie (wysoka zawartość S)
- Brak zalecenia do spawania
- Stabilna twardość w dużych blokach
Zastosowania: duże i bardzo duże formy wymagające intensywnej obróbki mechanicznej
1.2738 – 2738 PRIME / 2738HH PRIME – P20+Ni
Profil: wysoka udarność i lepsza tekstura
- Prehartowana:
- 2738 PRIME: 290–325 HB
- 2738HH PRIME: 325–355 HB
- Wyraźnie lepsza udarność niż 2311/2312
- Bardzo dobra polerowalność i teksturowanie
- Możliwość spawania
- Niższa skrawalność niż 2312
Zastosowania: formy do dużych detali, formy teksturowane, tworzywa wzmacniane, formy ciśnieniowe
1.2083 – 2083 PRIME – X42Cr13
Profil: stal nierdzewna do form precyzyjnych
- Stal nierdzewna martenzytyczna
- Bardzo dobra odporność na korozję
- Bardzo dobra polerowalność (części transparentne)
- Dobra odporność na ścieranie
- Wymaga obróbki cieplnej do ok. 52 HRC
Zastosowania: formy do PVC, tworzyw recyklingowych, formy optyczne, medyczne, spożywcze
1.2085 – 2085 PRIME – X30Cr16+S
Profil: nierdzewna stal o ekstremalnej skrawalności
- Dostarczana w stanie zahartowanym 280–325 HB
- Bardzo dobra odporność na korozję kondensacyjną
- Wyjątkowo wysoka skrawalność (S)
- Brak możliwości teksturowania
- Nie zalecana do spawania
Zastosowania: formy spożywcze i medyczne, formy pracujące w wilgotnym środowisku
1.2316 – 2316 PRIME – X38CrMo16
Profil: maksymalna odporność korozyjna
• Stal nierdzewna
• Dostarczana w stanie zahartowanym 290–330 HB
• Najwyższa odporność na korozję w zestawieniu
• Bardzo dobra polerowalność (części transparentne)
• Nie nadaje się do azotowania
Zastosowania: formy do PVC, środowiska agresywne, medycyna, żywność
Jak dobrać stal formierską?
- Najlepsza skrawalność → 2312 PRIME
- Lepsza udarność i tekstura → 2311 PRIME
- Duże formy + udarność → 2738 / 2738HH PRIME
- Korozja + polerowanie → 2083 PRIME
- Korozja + skrawalność → 2085 PRIME
- Ekstremalna odporność korozyjna → 2316 PRIME
Tabela porównawcza stali narzędziowych do pracy na zimno
| Gatunek | Stan dostawy | Korozja | Skrawalność | Polerowanie | Teksturowanie | Spawalność |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2311 | 280–340 HB | niska | dobra | dobra | bardzo dobra | tak |
| 2312 | 280–340 HB | niska | bardzo wysoka | dobra | słaba | nie |
| 2738 | 290–325 HB | niska | dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | tak |
| 2738HH | 325–355 HB | niska | dobra | bardzo dobra | bardzo dobra | tak |
| 2083 | zmiękczona | wysoka | dobra | bardzo wysoka | dobra | ograniczona |
| 2085 | 280–325 HB | wysoka | bardzo wysoka | dobra | nie | nie |
| 2316 | 290–330 HB | najwyższa | dobra | bardzo wysoka | dobra | nie |
Podsumowanie techniczne
Nie istnieje „najlepsza” stal formierska.
Kluczowy jest dominujący czynnik degradacji formy:
- skrawanie → 2312 / 2085
- udarność → 2738
- korozja → 2316 / 2083
- poler optyczny → 2083 / 2316
FAQ – Stale do pracy na zimno serii - porównanie
Stale formierskie to stale narzędziowe przeznaczone do produkcji form wtryskowych.
Stale formierskie pracują głównie poniżej 200 °C.
Nie, stale formierskie nie są stalami do pracy na gorąco.
Stal formierska 2312 PRIME ma najwyższą skrawalność.
Stal formierska 2311 PRIME jest najbardziej uniwersalna.
Stal formierska 2738 PRIME ma najwyższą udarność.
Stal formierska 2738HH PRIME ma wyższą twardość dostawy niż 2738 PRIME.
Stal formierska 2738 PRIME najlepiej nadaje się do dużych form.
Stal formierska 2316 PRIME ma najwyższą odporność na korozję.
Stale formierskie 2083 PRIME, 2085 PRIME i 2316 PRIME są stalami nierdzewnymi.
Stal formierska 2083 PRIME wymaga hartowania przed użyciem.
Stale formierskie 2311 PRIME, 2312 PRIME, 2316 PRIME, 2085 PRIME oraz 2738 PRIME są dostarczane prehartowane.
Stal formierska 2085 PRIME jest odporna na kondensację i wodę chłodzącą.
Stal formierska 2316 PRIME najlepiej nadaje się do form PVC.
Stal formierska 2083 PRIME najlepiej się poleruje.
Stal formierska 2083 PRIME nadaje się do części transparentnych.
Stal formierska 2738 PRIME najlepiej nadaje się do teksturowania.
Stal formierska 2312 PRIME ma ograniczoną podatność na teksturowanie.
Stal formierska 2312 PRIME słabo się teksturuje ze względu na podwyższoną zawartość siarki.
Stal formierska 2311 PRIME dobrze nadaje się do azotowania.
Stali formierskiej 2316 PRIME nie należy azotować.
Stale formierskie 2311 PRIME, 2312 PRIME, 2083 PRIME, 2085 PRIME, 2316 PRIME oraz 2738 PRIME nadają się do powłok PVD i CVD.
Stal formierska 2738 PRIME najlepiej znosi obciążenia udarowe.
Stal formierska 2312 PRIME jest najlepsza do szybkiej obróbki CNC.
Stal formierska 2311 PRIME nadaje się do spawania.
Stal formierska 2085 PRIME ma ograniczoną spawalność.
Stal formierska 2316 PRIME najlepiej sprawdzi się w środowisku wilgotnym.
Stal formierska 2312 PRIME jest ekonomicznym wyborem do prostych form.
Stal formierska 2738HH PRIME zapewnia najwyższą trwałość formy.
Stal formierską należy dobrać według dominującego czynnika: skrawalność, udarność, korozja lub jakość powierzchni.