Stal 1.2842 (90MnCrV8 / O2 / NMV) – niskostopowa stal narzędziowa do pracy na zimno o dobrej stabilności wymiarowej
Stal 1.2842 (EN: 90MnCrV8), znana również jako NMV, to niskostopowa stal narzędziowa do pracy na zimno, zawierająca mangan, chrom i wanad. Charakteryzuje się dobrą hartownością, stabilnością wymiarową po hartowaniu oraz równowagą między twardością a udarnością. Jest szeroko stosowana w narzędziach precyzyjnych oraz nożownictwie. W systemie amerykańskim bywa porównywana do AISI O2, jednak zgodność należy każdorazowo potwierdzać składem chemicznym i dokumentacją materiałową.
Sprostowanie mitów z internetu na temat stali 90MnCrV8
Mit: „1.2842 = O1 (to to samo, tylko inne oznaczenie)”.
1.2842 (O2) i O1 to różne stale. Kluczowa różnica praktyczna to m.in. zawartość manganu: 1.2842 / 90MnCrV8 ma typowo Mn 1,8–2,2%, co istotnie wpływa na hartowność i zachowanie w hartowaniu, podczas gdy w wielu tabelach „z forów” te gatunki są wrzucane do jednego worka „oil hardening”.
Mit: „To stal łożyskowa jak 52100 / 1.3505, tylko ‘inna nazwa’”.
1.2842 (90MnCrV8) ma inny profil stopowy (wysoki Mn, niższy Cr) niż typowe stale łożyskowe; w konsekwencji ma inne kompromisy w zakresie hartowności, zużycia i stabilności.
Mit: „Da się stabilnie robić 66–68 HRC na 1.2842, wystarczy ‘mocniej zahartować’”.
W praktyce i w źródłach branżowych dla 1.2842 podaje się typowe zakresy robocze ok. 60–64 HRC, a bazy porównawcze często wskazują „working hardness” do ~63–65 HRC jako górny sensowny poziom. Deklaracje 66–68 HRC zwykle wynikają z błędnego pomiaru, mylenia gatunków albo z pomijania kosztu w postaci kruchości/stabilności.
Mit: „To stal nierdzewna, bo jest chrom (Cr)”.
1.2842 ma Cr rzędu 0,2–0,5%, co nie daje odporności korozyjnej jak w stalach nierdzewnych (tam typowo zaczyna się od ok. 12% Cr). W zastosowaniach nożowych i przemysłowych wymaga ochrony antykorozyjnej.
Mit: „GOST 9ХС to oficjalny odpowiednik 1.2842”.
W internecie krążą różne mapowania GOST. W praktyce handlowej bardzo często spotyka się przypisanie 9Г2Ф (transliteracja: 9G2F) jako odpowiednik 1.2842/NMV, ale to nadal mapowanie rynkowe, które należy weryfikować składem na atestach materiałowych przy zakupach przemysłowych.
Oznaczenia i nazwy
Oznaczenia podstawowe (normowe)
- EN ISO: 90MnCrV8
- Numer materiału (W.Nr): 1.2842
- PN / nazwa handlowa: NMV
- AISI / SAE: O2
- UNS: T31502
Nazwy spotykane w obrocie międzynarodowym (mapowania orientacyjne)
- Böhler: K720
- handlowe oznaczenia: BO2, O2-type
- inne systemy (AFNOR, UNI, UNE, ČSN, JIS, GOST, GB):
spotykane w tabelach odpowiedników – wymagają weryfikacji składem i TDS
Uwaga: oznaczenia spoza EN/AISI mają charakter orientacyjny (nie 1:1) i nie powinny być traktowane jako gwarantowane odpowiedniki.
Czym jest stal 90MnCrV8?
Właściwości techniczne i skład chemiczny stali 90MnCrV8
Charakterystyka materiału
Stal 1.2842 należy do grupy niskostopowych stali narzędziowych typu Mn-Cr-V. Jej właściwości wynikają z:
- zawartości węgla: ~0,85–0,95%
- dodatków stopowych: mangan (~2%), chrom (~0,4–0,6%), wanad (~0,1%)
Zapewnia:
- dobrą hartowność (olejową),
- wysoką stabilność wymiarową,
- dobrą obrabialność,
- równowagę między twardością a udarnością.
Skład chemiczny
Zakresy wg EN ISO 4957 (zestawienia składu dla 90MnCrV8 / 1.2842):
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C | 0,85 – 0,95 |
| Si | 0,10 – 0,40 |
| Mn | 1,80 – 2,20 |
| Cr | 0,20 – 0,50 |
| V | 0,05 – 0,20 |
| P | ≤ 0,03 |
| S | ≤ 0,03 |
Typowe właściwości stali 90MnCrV8
- Twardość po hartowaniu: 58–64 HRC
- Odporność na zużycie: średnia
- Udarność: umiarkowana
- Stabilność wymiarowa: wysoka
- Odporność na korozję: niska
- Szlifowalność: bardzo dobra
Zastosowania stali 90MnCrV8 – przemysł i rzemiosło
Zastosowanie przemysłowe
Stal 1.2842 stosowana jest w:
- narzędziach do cięcia na zimno,
- wykrojnikach i matrycach,
- sprawdzianach i narzędziach pomiarowych,
- nożach przemysłowych,
- elementach wymagających precyzji i stabilności wymiarowej.
Zastosowanie w nożownictwie
W knifemakingu stal 1.2842 (O2) jest wykorzystywana w:
- nożach EDC,
- nożach myśliwskich,
- nożach kuchennych,
- narzędziach precyzyjnych.
Ceniona za:
- łatwość obróbki i hartowania,
- dobrą ostrość roboczą,
- stabilność wymiarową,
- przewidywalne zachowanie w procesie HT.
Obróbka cieplna stali 90MnCrV8 (orientacyjnie)
- Austenityzowanie: 780–820°C (1435–1510°F)
- Hartowanie: olej
- Odpuszczanie: 150–250°C (300–480°F)
- Twardość końcowa: ~58–64 HRC
Dostępność stali 90MnCrV8 w IK STAL
Stal 1.2842 / 90MnCrV8 / O2 / NMV dostępna w IK STAL w postaci:
- płaskowników,
- blach,
- formatek ciętych na wymiar,
- w zakresie grubości między 3,3 mm do 6,0 mm (≈ .130" do ≈ .236")
✔ Cięcie piłą taśmową (bez deformacji materiału)
✔ Brak minimum zamówienia
✔ Wysyłka międzynarodowa
✔ Atesty materiałowe 3.1
FAQ – stal 1.2842 / 90MnCrV8 / NMV / O2
Stal 1.2842 (EN ISO 90MnCrV8), PN: NMV, AISI: O2 (UNS T31502) to hartowana w oleju stal narzędziowa do pracy na zimno o podwyższonej zawartości manganu (ok. 2%), projektowana pod wysoką twardość, stabilność wymiarową i zastosowania tnąco-wykrawające oraz noże przemysłowe.
1.2842 ma zwykle Mn 1,8–2,2% i Cr 0,2–0,5%, podczas gdy opisy „łożyskowe” bardzo często podają Cr ~1,4–1,6% (inny profil stopowy). Jeśli widzisz w opisie wysokie Cr „łożyskowe”, to nie jest typowy zakres dla 90MnCrV8.
Jako rynkowe punkty odniesienia dla stali 1.2842 najczęściej pojawiają się: 790–820°C (1455–1510°F) oraz 802–816°C (1475–1500°F) w ujęciu „Knife Engineering” dla O2. W praktyce przemysłowej dobór konkretnej temperatury wiąże się z docelową twardością i geometrią narzędzia.
Dal stali O2, typowo jest to 58–62 HRC, jednak w bazach porównawczych spotyka się wskazania „twardość robocza” (working hardness) do ok. 58–64 HRC jako praktyczny górny zakres roboczy.
Źródła branżowe wskazują dla stali 90MnCrV8 m.in.: narzędzia wykrawające i tnące (drewno/papier/recykling), przyrządy i płytki pomiarowe, narzędzia do gwintowania oraz noże krążkowe i ostrza do cięcia materiałów.
W Europie najczęściej spotkasz 1.2842 / 90MnCrV8 / NMV, a w USA AISI O2 oraz UNS T31502.
W tabelach cross-reference dla 90MnCrV8 często pojawiają się: AFNOR 90MV8 / 90MnV8 / 90MCV8, BS BO2 oraz produkt BÖHLER K720 jako odpowiednik 1.2842.
Najczęstsza pułapka to traktowanie tabel „equivalents” jako zamienników 1:1 bez weryfikacji: zakresu składu, stanu dostawy, tolerancji i wymagań jakościowych. Dlatego w zakupach przemysłowych kluczowe są atesty materiałowe i zgodność specyfikacji.
Stal AISI O2 idealnie nadaje się do klasycznych noży rzemieślniczych, noży do rzeźbienia oraz mniejszych ostrzy, gdzie wymagana jest bardzo wysoka twardość końcowa.
Stal 1.2842 ceni się za stabilność wymiarową podczas hartowania oraz łatwość w uzyskaniu bardzo wysokiej twardości (nawet powyżej 63 HRC) przy stosunkowo prostej obróbce cieplnej.
IK Stal oferuje stal w gatunku 90MnCrV8 w postaci blach oraz precyzyjnie ciętych formatek (custom-cut) w zakresie grubości od 3,3 mm do 6,0 mm (≈ .130" do ≈ .236"), z możliwością dostawy na cały świat (Worldwide Shipping).
Dane mają charakter informacyjny.
Parametry obróbki cieplnej oraz właściwości mogą się różnić w zależności od producenta, formy wyrobu i warunków procesu.
IK STAL nie ponosi odpowiedzialności za niewłaściwe zastosowanie materiału bez weryfikacji technologicznej.