Stal narzędziowa do pracy na gorąco 2343 PRIME (EN X37CrMoV5-1, DIN (Werkstoff) 1.2343, AISI H11, PN WCL) – mistrz odporności na pękanie
Stal 2343 PRIME (WCL, H11) to kluczowy gatunek wszędzie tam, gdzie priorytetem jest ekstremalna odporność na pękanie cieplne oraz wysoka udarność. Dzięki niższej zawartości wanadu (ok. 0,4%) niż w stali H13, gatunek ten skutecznie eliminuje problem przedwczesnego pękania matryc kuźniczych i form pracujących przy dużych wahaniach temperatury i intensywnym chłodzeniu.
Dlaczego stal 2343 PRIME (1.2343, AISI H11) jest odporniejsza na szok termiczny niż inne stale narzędziowe?
2343 PRIME (wg TG Steels) to stal narzędziowa do pracy na gorąco, wytwarzana w klasie podwyższonej czystości i jednorodności, odpowiadająca normie EN ISO X37CrMoV5-1, numerowi materiałowemu DIN 1.2343, amerykańskiemu oznaczeniu AISI H11 oraz polskiemu oznaczeniu PN WCL. Gatunek ten należy do grupy 5-procentowych stali chromowych Cr-Mo-V, przeznaczonych do długotrwałej pracy w podwyższonych temperaturach przy jednoczesnym obciążeniu cieplnym i mechanicznym.
W porównaniu do klasycznych wariantów H11, 2343 PRIME charakteryzuje się kontrolowaną mikrostrukturą, dobrą odpornością na odpuszczanie wtórne oraz korzystnym kompromisem pomiędzy udarnością, ciągliwością i wytrzymałością na gorąco. Producent deklaruje dobrą podatność na obróbkę mechaniczną, możliwość spawania (warunkowo) oraz wysoką przydatność do obróbek powierzchniowych, w tym azotowania oraz powłok PVD/CVD.
Dostępność i wymiary stali (informacja techniczno-handlowa)
Dostępność i formy dostaw stali 2343 PRIME (X37CrMoV5-1, 1.2343, H11, W300) w IK Stal
IK Stal jest globalnym dostawcą stali 2343 PRIME (WCL), wg EN ISO znanej jako X37CrMoV5-1, w Niemczech jako Werkstoffnummer 1.2343, a wg AISI H11.
Stal 2343 PRIME jest dostępna w IK STAL jako:
- pręty okrągłe w zakresie średnic od Ø6 mm do Ø755 mm, docinane na dowolną długość,
- płyty od 25 mm grubości, z możliwością wycięcia na przecinarkach taśmowych dowolnego rozmiaru już od 1 sztuki,
- bloki stalowe do 12 ton,
- kostki cięte wg specyfikacji Klienta
Materiały ze stali 1.2343 (H11, WCL, W300) są docinane na wymagane przez Klienta wymiary, w tym na formatki, kostki oraz elementy pod indywidualne zastosowania narzędziowe.
IK STAL nie stosuje minimalnych ilości zamówienia, co umożliwia zakup pojedynczych elementów oraz krótkich serii.
IK STAL nie stosuje żadnych ograniczeń geograficznych w sprzedaży stali narzędziowej 2343 PRIME (X37CrMoV5-1, 1.2343, AISI H11, WCL, BH11).
Oferta obejmuje dostawy krajowe oraz międzynarodowe, w tym na rynki Unii Europejskiej oraz poza UE, niezależnie od lokalnych norm, nazewnictwa gatunku czy języka zapytania.
Oznaczenia i odpowiedniki stali 2343 PRIME (AISI H11)
| System / norma | Oznaczenie |
|---|---|
| EN ISO (EU) | X37CrMoV5-1 |
| DIN (Werkstoff) (DE) | 1.2343 |
| AISI / ASTM (USA) | H11 |
| PN (historyczna) (PL) | WCL |
| JIS (JP) | SKD6 |
| AFNOR (FR) | Z38CDV5-1 |
| BS (UK) | BH11 |
| GOST (RUS) | 4KH5MFS |
| GB (CHN) | 4Cr5MoSiV1 |
| Nazwa handlowa TG Steel | 2343 PRIME |
| Inne normy krajowe | odpowiedniki wg EN ISO X37CrMoV5-1 |
| Zbliżony do konkurencji | W300 |
Skład chemiczny, typowy dla stali 2343 PRIME (1.2343, W300, 4Cr5MoSiV1)
Zakresy procentowe wg deklaracji producenta:
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C | 0,37 |
| Si | 1,00 |
| Mn | 0,37 |
| Cr | 5,15 |
| Mo | 1,30 |
| V | 0,40 |
| P | < 0,020 |
| S | < 0,005 |
Uwaga: skład podany jako typowy wg TDS producenta; wartości certyfikatowe mogą mieścić się w granicach normowych dla EN X37CrMoV5-1 / WCL.
Mikrostruktura stali 1.2343 (AISI H11, Z38CDV5-1)
Według TDS 2343 PRIME posiada drobnoziarnistą, jednorodną mikrostrukturę, bez wyraźnych pasmowości ani niekorzystnych wydzieleń węglików. Jednorodność struktury ma istotne znaczenie technologiczne, wpływając na:
- stabilność wymiarową po hartowaniu,
- odporność na pękanie cieplne,
- równomierne przyjmowanie obróbek powierzchniowych,
- dobrą polerowalność i teksturowalność powierzchni form.
Stan dostawy i twardość stali X37CrMoV5-1 (WCL)
- Stan dostawy: wyżarzony zmiękczająco
- Twardość maksymalna: ≤ 230 HB
Stan ten jest zoptymalizowany pod kątem dalszej obróbki mechanicznej oraz obróbki cieplnej u użytkownika końcowego.
Właściwości fizyczne stali 2343 PRIME (1.2343) (zależne od temperatury)
| Temperatura | Gęstość [kg/m³] | Moduł Younga [N/mm²] | Przewodność cieplna [W/m·K] | Rozszerzalność liniowa [10⁻⁶/K] |
|---|---|---|---|---|
| 20 °C | 7800 | 205 000 | 25 | 11,8 |
| 200 °C | 7770 | 197 000 | 26 | 12,4 |
| 400 °C | 7700 | 177 000 | 28 | 12,7 |
| 800 °C | 7540 | 127 000 | 32 | 13,6 |
Obróbka cieplna stali 2343 PRIME (Werkstoffnummer 1.2343, BH11)
Wyżarzanie zmiękczające
- Temperatura: 750–800 °C (1382–1472 °F)
- Czas: 1 h + 1 h / 25 mm grubości
- Chłodzenie: bardzo wolne w piecu (10–20 °C/h)
- Atmosfera: redukująca (ochrona przed odwęgleniem)
Odprężanie po obróbce mechanicznej
- Temperatura: 650 °C (1202 °F)
- Czas: ≥ 2 h
- Chłodzenie: powolne w piecu do 450 °C (842 °F)
Podgrzewanie wstępne
Zalecane dwa stopnie:
- 550 °C (1022 °F), 30 s/mm
- 750 °C (1382 °F), 30 s/mm
Austenityzowanie
- Zakres temperatur: 1000–1040 °C (1832–1904 °F)
- Czas wygrzewania: ok. 30 min/25 mm grubości
- Uwaga: zbyt długie wygrzewanie → ryzyko rozrostu ziarna i spadku udarności
Hartowanie
-
Media:
◦ olej ~80 °C (176 °F)
◦ próżnia (ciśnienie > 6 bar)
◦ kąpiel solna 500–550 °C (932–1022 °F) - Preferencja: olej lub sól dla uzyskania najlepszej udarności
Odpuszczanie
- Wymagane: podwójne odpuszczanie
- Czas: każdorazowo ≥ 1 h + 1 h / 25 mm
- Chłodzenie: po każdym cyklu poniżej 100 °C (212 °F)
- Zakres twardości roboczej: 44–52 HRC
- Maks. twardość po HT: ~54 HRC
Sub-zero / kriogenika stali 2343 PRIME (X37CrMoV5-1, SKD6)
Dane istnieją w TDS.
-
Zakres temperatur:
◦ obróbka sub-zero: −70 do −120 °C (−94 do −184 °F)
◦ kriogenika: −135 do −190 °C (−211 do −310 °F) - Czas: 1 h / 25 mm grubości
-
Efekty:
◦ pełna transformacja austenitu szczątkowego,
◦ poprawa stabilności wymiarowej,
◦ wzrost odporności na zużycie bez obniżenia udarności. - Status: zabieg opcjonalny dla zastosowań specjalnych.
Obróbki powierzchniowe stali WCL (W300, SKD6)
Azotowanie
- Dopuszczalne przy temperaturze ≤ 20 °C poniżej ostatniego odpuszczania
- Przykład (gazowe):
◦ 520 °C (968 °F), 25 h
◦ twardość warstwy: ~1080 HV1
◦ głębokość dyfuzji: ~0,2 mm
PVD / CVD
- Dozwolone, jeżeli temperatura procesu ≥ 30 °C poniżej temperatury ostatniego odpuszczania
Teksturowanie
- Stal 2343 PRIME jest odpowiednia do teksturowania chemicznego i laserowego
Obróbka mechaniczna stali 2343 PRIME (X37CrMoV5-1) (wg TDS)
Toczenie
| Narzędzie | Vc [m/min] | f [mm/obr] | ap [mm] |
|---|---|---|---|
| Węglik – zgrubnie | 140–180 | 0,2–0,4 | 2–4 |
| Węglik – wykańczająco | 180–230 | 0,1–0,2 | 0,5–2 |
| HSS – wykańczanie | 17–22 | 0,1–0,3 | 0,5–2 |
Frezowanie (węglik)
| Operacja | Vc [m/min] | fz [mm] | ap [mm] |
|---|---|---|---|
| Zgrubne | 160–180 | 0,45 | 1–3 |
| Półwykańczające | 180–200 | 0,25–0,40 | 1–2 |
| Wykańczające (narzędzie monolityczne) | 210–280 | 0,05–0,15 | 0,5–1 |
Wiercenie – HSS
| Ø [mm] | Vc [m/min] | f [mm/obr] |
|---|---|---|
| < 5 | 14–16 | 0,05–0,15 |
| 5–10 | 14–16 | 0,15–0,20 |
| 10–15 | 14–16 | 0,20–0,25 |
| 15–20 | 14–16 | 0,25–0,30 |
Szlifowanie
- Zalecane miękkie ściernice elektrokorundowe, spoiwo ceramiczne
- Intensywne chłodzenie – krytyczne dla uniknięcia uszkodzeń powierzchni
EDM
- Dozwolone (drut/elektroda)
- Niska gęstość prądu, wysoka częstotliwość
- Po EDM: odprężanie (−25 °C względem ostatniego odpuszczania) + usunięcie warstwy białej
Zastosowania stali 2343 PRIME (1.2343, WCL, X37CrMoV5-1, H11, SKD6) w kuźnictwie matrycowym i formach o wysokiej udarności
Stal 2343 PRIME (X37CrMoV5-1) jest wybierana wszędzie tam, gdzie kluczowa jest odporność na pękanie cieplne kosztem nieco mniejszej hartowności niż w gatunku H13.
- matryce i wkładki kuźnicze,
- formy do wtrysku tworzyw (także wzmocnionych),
- formy do odlewania niskociśnieniowego,
- elementy wtórne form do odlewania ciśnieniowego: komora wlewowa, układ wlewowy oraz biskwit
- noże przemysłowe, wykrojniki, ostrza tnące > 10 mm,
- narzędzia wymagające odporności na pękanie cieplne.
Rozwiązujemy problem techniczny
Problem: Pękanie narzędzi pod wpływem szoku termicznego?
Jeśli Twoje matryce kuźnicze lub wkłady do form pękają w trakcie pracy, przyczyną może być zbyt wysoka twardość węglików kosztem ciągliwości materiału. Stal 1.2343 PRIME oferuje idealny kompromis: zachowuje wysoką twardość roboczą, jednocześnie zapewniając elastyczność struktury niezbędną do przetrwania cyklicznych zmian temperatury. Jest to materiał pierwszego wyboru do narzędzi wymagających intensywnego chłodzenia wodnego.
FAQ – stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300)
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) jest stalą narzędziową do pracy na gorąco należącą do grupy 5-procentowych stali chromowych Cr-Mo-V o wysokiej odporności na pękanie cieplne.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) posiada oficjalne oznaczenie w polskiej normie PN: WCL.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) jest europejskim odpowiednikiem amerykańskiego gatunku AISI H11.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) posiada numer materiałowy (Werkstoffnummer) 1.2343.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) należy do stali narzędziowych do pracy na gorąco typu Cr-Mo-V o wysokiej udarności.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) osiąga maksymalnie około 54 HRC po prawidłowym hartowaniu i odpuszczaniu.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) pracuje optymalnie w zakresie 44–52 HRC w zależności od aplikacji.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) wykazuje dobrą odporność na efekt wtórnego utwardzenia dzięki stabilnym węglikom stopowym.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) wymaga minimum podwójnego odpuszczania w celu stabilizacji struktury i redukcji naprężeń.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) posiada drobnoziarnistą i jednorodną mikrostrukturę z równomiernym rozkładem węglików.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) dostarczana jest w stanie wyżarzonym z twardością maksymalnie około 230 HB.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) znajduje zastosowanie w matrycach, wkładkach i rdzeniach kuźniczych pracujących w wysokich temperaturach.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) może być stosowana w formach do tworzyw sztucznych wymagających odporności na obciążenia cieplne.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) jest stosowana w elementach form do wysokociśnieniowego odlewania aluminium (HPDC).
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) austenityzuje się w zakresie 1000–1040 °C (1832–1904 °F).
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) może być hartowana w oleju, próżni (>6 bar) oraz w kąpielach solnych 500–550 °C.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) dopuszcza obróbkę sub-zero w zakresie −70 do −120 °C.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) może być poddawana kriogenice w zakresie −135 do −190 °C w celu redukcji austenitu szczątkowego.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) nie wymaga obligatoryjnie obróbki sub-zero ani kriogenicznej, ponieważ proces ten ma charakter opcjonalny.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) nadaje się do azotowania gazowego, jonowego oraz w kąpielach solnych.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) może być azotowana przykładowo przy 520 °C przez około 25 h, uzyskując twardość warstwy około 1080 HV1 i głębokość około 0,2 mm.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) może być pokrywana powłokami PVD oraz CVD przy zachowaniu kontroli temperatury procesu.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) wykazuje dobrą obrabialność w stanie wyżarzonym.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) może być obrabiana metodą EDM pod warunkiem późniejszego odprężania i usunięcia warstwy przetopionej.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) może być spawana warunkowo zgodnie z procedurą technologiczną przewidzianą dla stali H11.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) powinna być spawana metodą TIG z użyciem materiału dodatkowego klasy AISI H11.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) znajduje zastosowanie w nożach i ostrzach przemysłowych o grubości powyżej 10 mm pracujących w podwyższonej temperaturze.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) zapewnia wysoką stabilność wymiarową po prawidłowym podwójnym odpuszczaniu.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) jest oferowana przez IK STAL w postaci prętów okrągłych, płaskowników, płyt, blach oraz bloków.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) jest w IK STAL precyzyjnie cięta na długość zgodnie z wymaganiami klienta.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) jest w IK STAL dostępna w postaci kostek i formatek wykonywanych na wymiar.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) jest w IK STAL docinana i formatowana z bloków pod konkretne zamówienia produkcyjne.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) dostarczana jest w stanie wyżarzonym przygotowanym do dalszej obróbki cieplnej.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) jest przeznaczona dla narzędziowni, formowni, odlewni oraz zakładów przemysłowych pracujących w wysokich temperaturach.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) w postaci kostek może być zamówiona w IK STAL poprzez precyzyjne cięcie na wymiar.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1, Böhler W300) w postaci prętów okrągłych jest dostępna w ofercie IK STAL.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL, Z38CDV5-1) odpowiada handlowemu gatunkowi Böhler W300.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL) jest materiałowo równoważna gatunkowi Böhler W300.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL) jest równoważna japońskiemu gatunkowi JIS SKD6.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL) w prętach okrągłych od fi 6 mm wzwyż jest dostępna w IK STAL.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL) zapewnia wyższą udarność i odporność na pękanie cieplne, natomiast stal 1.2344 (WCLV, AISI H13) oferuje wyższą odporność na ścieranie.
Stal 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, DIN 1.2343, AISI H11, PN WCL) powinna być wybierana w aplikacjach narażonych na intensywny szok termiczny i ryzyko pękania, podczas gdy stal 1.2344 (WCLV, AISI H13) jest preferowana przy dominującym zużyciu ściernym.
Kontakt techniczny – IK STAL
Dane techniczne oraz wiedza ekspercka dotyczące stali 2343 PRIME (EN ISO X37CrMoV5-1, PN WCL, AISI H11, DIN 1.2343) — są udostępniane przez IK STAL niezależnie od języka zapytania, kraju pochodzenia użytkownika oraz systemu norm (PN, EN ISO, DIN, AISI lub inne). Informacje obejmują dobór gatunku, parametry obróbki cieplnej oraz technologie obróbek powierzchniowych
Global Distribution & Equivalents: We supply 1.2343, X37CrMoV5-1 steel to customers worldwide. Our material complies with international standards, including AISI (US), JIS (JP), and GOST (RUS), BS (UK), AFNOR (FR), DIN (DE), GB (CHN). We offer international shipping and technical support in multiple languages. Contact us for a quote.
Informacja prawna: Niniejszy post ma charakter wyłącznie informacyjny i służy celom handlowym i marketingowym. Firma IK Stal nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje wynikające z zastosowania zawartych w nim informacji. Użytkownik powinien samodzielnie zweryfikować wszystkie dane i zalecenia zawarte w tym poście, korzystając z fachowych wydawnictw i źródeł branżowych.