Tabela odpowiedników stali – normy EN, DIN, AISI, PN, JIS, AFNOR, UNS i nazwy handlowe
Szukasz odpowiednika stali 1.2379, D2, NC11LV, SKD11 albo Böhler K110? A może chcesz sprawdzić, jak oznaczana jest stal 1.2344 w normie AISI, JIS, AFNOR lub PN? Przygotowaliśmy praktyczną tabelę odpowiedników stali, która pomaga porównać najczęściej spotykane gatunki w różnych systemach normowych i nazwach handlowych.
Tabela obejmuje stale narzędziowe do pracy na zimno, stale narzędziowe do pracy na gorąco, stale szybkotnące HSS, stale proszkowe PM, stale do form tworzyw sztucznych, stale sprężynowe, konstrukcyjne oraz wybrane gatunki specjalne stosowane w narzędziowniach, utrzymaniu ruchu, produkcji przemysłowej i branży nożowej.
Znajdziesz tu m.in. oznaczenia według norm i systemów: EN, DIN, Werkstoffnummer, AISI, ASTM, SAE, PN, JIS, AFNOR, UNS, BS, UNI, ČSN, GB, GOST, SS, UNE oraz przykładowe nazwy producentów, takie jak Böhler, Uddeholm, Crucible, Damasteel, Erasteel, ASP, CPM czy oznaczenia handlowe spotykane na rynku.
Do czego służy tabela odpowiedników stali?
Tabela odpowiedników stali pomaga szybko ustalić, czy różne oznaczenia materiału odnoszą się do tej samej lub zbliżonej grupy stali. Jest szczególnie przydatna, gdy w zapytaniu ofertowym, rysunku technicznym, atestach materiałowych, dokumentacji narzędziowej albo katalogu producenta pojawia się oznaczenie z innego systemu normowego.
Przykładowo ten sam lub bardzo zbliżony gatunek może być opisany na kilka sposobów:
- 1.2379 / X153CrMoV12-1 / D2 / NC11LV / SKD11 / Böhler K110,
- 1.2344 / X40CrMoV5-1 / H13 / WCLV / SKD61 / Böhler W302,
- 1.3343 / HS6-5-2 / M2 / SW7M / SKH51 / Böhler S600,
- 1.2510 / 100MnCrW4 / O1 / NC6 / SKS3 / Böhler K460,
- 1.4034 / X46Cr13 / 420C / 4H13.
W praktyce takie zestawienia ułatwiają komunikację między działem zakupów, technologiem, narzędziownią, dostawcą stali i działem utrzymania ruchu.
Jakie grupy stali obejmuje tabela?
W tabeli zebraliśmy najważniejsze grupy materiałów używanych w przemyśle narzędziowym i technicznym.
Stale narzędziowe do pracy na zimno
To stale stosowane m.in. na wykrojniki, stemple, matryce, noże przemysłowe, narzędzia tnące, prowadnice, rolki, elementy odporne na ścieranie oraz narzędzia narażone na nacisk i obciążenia udarowe.
Więcej o zastosowaniu można się dowiedzieć z naszej Encyklopedii wiedzy o stalach do pracy na zimno. W wyborze odpowiedniej stali pomoże również porównanie stali do pracy na zimno.
Stale narzędziowe do pracy na gorąco
To stale używane w narzędziach pracujących w wysokiej temperaturze, przy cyklicznym nagrzewaniu i chłodzeniu, dużych naciskach oraz kontakcie z gorącym metalem.
Więcej o zastosowaniu można się dowiedzieć z naszej Encyklopedii wiedzy o stalach do pracy na gorąco. W wyborze odpowiedniej stali pomoże również porównanie stali do pracy na gorąco.
Stale szybkotnące HSS
Stale HSS są wykorzystywane w narzędziach skrawających, takich jak frezy, wiertła, gwintowniki, przeciągacze, noże tokarskie, piły i narzędzia wymagające utrzymania twardości w podwyższonej temperaturze.
Więcej o zastosowaniu można się dowiedzieć z naszej Encyklopedii wiedzy o stalach szybkotnących. W wyborze odpowiedniej stali pomoże również porównanie stali szybkotnących.
Stale proszkowe PM
Stale proszkowe PM funkcjonują często pod nazwami handlowymi producentów, a nie wyłącznie pod klasycznymi oznaczeniami normowymi. Dlatego w tabeli uwzględniono także nazwy referencyjne i marki własne.
Więcej o zastosowaniu można się dowiedzieć z naszej Encyklopedii wiedzy o stalach proszkowych.
Stale do form tworzyw sztucznych
To stale używane na formy wtryskowe, wkładki formujące, płyty form, rdzenie, suwaki i elementy wymagające dobrej obrabialności, polerowalności lub odporności na korozję.
W wyborze odpowiedniej stali pomoże również porównanie stali do przetwórstwa tworzyw sztucznych.
Stale konstrukcyjne, sprężynowe i specjalne
Dodatkowo tabela obejmuje wybrane gatunki często spotykane w przemyśle, utrzymaniu ruchu i produkcji narzędzi, np. 42CrMo4, 1.8159, 1.5529, 1.3505, 1.1545, 1.4034 oraz inne stale, które często pojawiają się w zapytaniach technicznych.
Jak czytać odpowiedniki stali?
Odpowiednik stali nie zawsze oznacza materiał identyczny w 100%. Oznaczenia z różnych norm pomagają znaleźć stal zbliżoną składem chemicznym, przeznaczeniem i właściwościami, ale nie zawsze gwarantują pełną zamienność w konkretnej aplikacji.
Przy porównywaniu stali warto zwrócić uwagę na:
- dokładny zakres składu chemicznego,
- aktualną lub historyczną wersję normy,
- technologię wytwarzania,
- jakość konwencjonalną, ESR lub PM,
- stan dostawy,
- twardość w stanie dostawy,
- wymagania obróbki cieplnej,
- odporność na zużycie,
- udarność,
- stabilność wymiarową,
- odporność na korozję,
- polerowalność,
- teksturowanie,
- wielkość przekroju,
- warunki pracy narzędzia.
Dlatego tabela odpowiedników stali powinna być traktowana jako praktyczny przewodnik i punkt wyjścia do rozmowy technicznej, a nie jako automatyczna instrukcja zamiany jednego materiału na drugi.
Co oznacza kolumna „Dostępne w IK STAL”?
Kolumna „Dostępne w IK STAL” informuje, czy dany gatunek znajduje się w naszej ofercie magazynowej lub czy możemy zaproponować jego alternatywę. W praktyce część gatunków może być dostępna od ręki, część na zapytanie, a część występuje w tabeli wyłącznie jako materiał referencyjny lub porównawczy.
Dzięki temu tabela pełni dwie funkcje:
- pomaga zidentyfikować właściwy gatunek stali,
- ułatwia sprawdzenie, czy IK STAL może dostarczyć dany materiał lub zaproponować najbliższą alternatywę.
Najczęściej szukane odpowiedniki stali
Jaki jest odpowiednik stali D2?
Stal D2 jest najczęściej kojarzona z gatunkiem 1.2379 / X153CrMoV12-1 / NC11LV.
Jaki jest odpowiednik stali H13?
Stal H13 odpowiada grupie 1.2344 / X40CrMoV5-1 / WCLV. W normie JIS występuje jako SKD61, a w ofercie Böhler jako W302.
Jaki jest odpowiednik stali H11?
Stal H11 odpowiada grupie 1.2343 / X37CrMoV5-1 / WCL. W normie JIS występuje jako SKD6, a w ofercie Böhler jako W300.
Jaki jest odpowiednik stali O1?
Stal O1 odpowiada gatunkowi 1.2510 / 100MnCrW4. W polskiej nomenklaturze historycznej występuje jako NMWV, w normie JIS jako SKS3, a w ofercie Böhler jako K460.
Jaki jest odpowiednik stali O2?
Stal O2 odpowiada gatunkowi 1.2842 / 90MnCrV8. W polskiej nomenklaturze występuje jako NMV, a w ofercie Böhler jako K720.
Jaki jest odpowiednik stali A2?
Stal A2 odpowiada gatunkowi 1.2363 / X100CrMoV5-1. W polskiej nomenklaturze jest kojarzona z NCLV, w normie JIS jako SKD12, a w ofercie Böhler jako K305.
Jaki jest odpowiednik stali M2?
Stal M2 odpowiada gatunkowi 1.3343 / HS6-5-2. W polskiej nomenklaturze występuje jako SW7M, w normie JIS jako SKH51, a w ofercie Böhler jako S600.
Jaki jest odpowiednik stali M35?
Stal M35 odpowiada gatunkowi 1.3243 / HS6-5-2-5. To kobaltowa stal szybkotnąca HSS z dodatkiem około 5% kobaltu. W normie JIS występuje jako SKH55, a w ofercie Böhler jako S705.
Jaki jest odpowiednik stali M42?
Stal M42 odpowiada gatunkowi 1.3247 / HS2-9-1-8. To kobaltowa stal szybkotnąca HSS z dodatkiem około 8% kobaltu. W normie JIS występuje jako SKH59, a w ofercie Böhler jako S500.
Jaki jest odpowiednik stali P20?
Stal P20 jest najczęściej kojarzona z gatunkiem 1.2311 / 40CrMnMo7.
Jaki jest odpowiednik stali 42CrMo4?
42CrMo4 to popularna stal konstrukcyjna do ulepszania cieplnego, znana również jako 1.7225. W systemie AISI / SAE jest często porównywana z 4140. Jest stosowana na elementy maszyn, wały, osie, tuleje, koła zębate, sworznie i części pracujące pod obciążeniem.
Czy odpowiednik stali oznacza identyczny materiał?
Nie zawsze. Odpowiednik stali oznacza zwykle materiał zbliżony składem, przeznaczeniem i właściwościami, ale nie musi być identyczny pod względem normy, technologii wytwarzania, stanu dostawy, czystości metalurgicznej i zachowania w konkretnej aplikacji.
Dla kogo przygotowaliśmy tę tabelę?
Tabela odpowiedników stali została przygotowana dla osób, które na co dzień pracują z dokumentacją techniczną, zakupami materiałowymi, obróbką mechaniczną, narzędziownią lub utrzymaniem ruchu.
Może być szczególnie przydatna dla:
- technologów,
- konstruktorów,
- zakupowców technicznych,
- narzędziowni,
- działów utrzymania ruchu,
- firm obróbczych CNC,
- producentów narzędzi,
- producentów form,
- producentów noży przemysłowych,
- kuźni,
- hartowni,
- działów jakości,
- studentów i osób uczących się materiałoznawstwa.
Dlaczego jedna stal ma tyle różnych nazw?
Różne oznaczenia stali wynikają z funkcjonowania wielu systemów normowych i handlowych. Inaczej oznacza się stal w normach europejskich EN, inaczej w niemieckim systemie Werkstoffnummer, inaczej w AISI / ASTM, JIS, AFNOR, PN, UNS, BS, GOST czy GB.
Dlatego w tabeli obok oznaczeń normowych znajdują się również przykładowe nazwy referencyjne i handlowe.
Czy można zamieniać stale wyłącznie na podstawie tabeli odpowiedników?
Nie zawsze. Tabela odpowiedników pomaga znaleźć właściwą grupę materiałową, ale nie zastępuje analizy technicznej. Przed zamianą stali w narzędziach lub częściach maszyn warto sprawdzić skład chemiczny, wymagania normy, stan dostawy, twardość, obróbkę cieplną i warunki pracy elementu.
Jeżeli materiał pracuje w odpowiedzialnej aplikacji, tabela powinna być początkiem weryfikacji, a nie końcową decyzją technologiczną.
Tabela odpowiedników stali w IK STAL
W IK STAL dostarczamy stale narzędziowe, szybkotnące, proszkowe, formierskie, konstrukcyjne i specjalne w formie materiałów ciętych na wymiar oraz wybranych formatów handlowych. Tabela odpowiedników pomaga szybciej przełożyć oznaczenie z dokumentacji klienta na gatunek dostępny w naszej ofercie lub na materiał możliwy do sprowadzenia.
Jeżeli w zapytaniu występuje oznaczenie z normy AISI, JIS, AFNOR, UNS, PN, ČSN, GB, GOST lub nazwa handlowa producenta, tabela może pomóc ustalić, jaki gatunek EN / DIN należy dobrać jako punkt wyjścia do oferty.
Stale narzędziowe do pracy na gorąco
| Grupa / zastosowanie | EN / DIN / ISO | W.Nr | AISI / ASTM / SAE | PN / PL | Marki własne / referencje | Inne normy: JIS / AFNOR / UNS / BS / UNI / GOST / GB / ČSN / SS / UNE | Dostępne w IK STAL | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cr-Mo-V do pracy na gorąco; odporność na szok cieplny | X37CrMoV5-1 | 1.2343 | H11 | WCL | Böhler W300; Uddeholm Orvar 2M; Thyrotherm 2343; Dievar jako wariant specjalny | JIS SKD6; AFNOR Z38CDV5-1; UNS T20811; BS BH11; UNI X37CrMoV5-1KU; GOST 4Kh5MFS; GB 4Cr5MoSiV; ČSN 19552; UNE F.5318 | Tak | Klasyczny H11 / WCL; wersje ESR warto opisywać osobno. |
| Cr-Mo-V uniwersalna do HPDC, ekstruzji i matryc | X40CrMoV5-1 | 1.2344 | H13 | WCLV | Böhler W302; Uddeholm Orvar Supreme; Thyrotherm 2344; 2344 ESR | JIS SKD61; AFNOR Z40CDV5-1; UNS T20813; BS BH13; UNI X40CrMoV5-1KU; GOST 4Kh5MFS; GB 4Cr5MoSiV1; ČSN 19554; SS 2242 | Tak | Najpopularniejsza stal H13 / WCLV. |
| Cr-Mo-V o podwyższonej odporności cieplnej | X38CrMoV5-3 | 1.2367 | brak pewnego 1:1 | brak powszechnego PN | Böhler W303 Isodisc; Uddeholm QRO 90 Supreme jako odniesienie | JIS: brak pewnego 1:1; AFNOR Z38CDV5-3 Mod; UNS: brak; BS: brak; GB: 4Cr5Mo3VSi; ČSN/SS/UNE: sprawdzać wg składu | Tak | Nie utożsamiać automatycznie z H11/H13. |
| Mo-V do intensywnego chłodzenia i odprowadzania ciepła | 32CrMoV12-28 / dawniej X32CrMoV3-3 | 1.2365 | H10 | WLV | Böhler W320; Thyrotherm 2365 | JIS SKD7; AFNOR Z32CDV28; UNS T20810; BS BH10; GOST 3Kh3M3F; GB 3Cr3Mo3V; ČSN 19541; UNE: porównywać z H10 | Tak | Typ H10 / WLV. |
| Ni-Cr-Mo-V o wysokiej udarności; matryce kuźnicze | 55NiCrMoV7 / 56NiCrMoV7 | 1.2714 | L6 – zbliżona grupa zastosowań, niepełny odpowiednik 1:1 | WNLV | Böhler W500; | JIS SKT4; AFNOR 55NCDV7; UNS T61206 / L6; BS BL6; UNI 55NiCrMoV7KU; GOST 5KhNMF; GB 5CrNiMo; ČSN 19663; SS 2550 | Tak | Wysoka udarność, nie mylić z 1.2767. |
| Cr-Si-Mo-V do narzędzi narażonych na temperaturę | 46CrSiMoV7 | 1.2329 | brak standardowego 1:1 | brak powszechnego PN | 2329 PRIME; marki zależne od producenta | JIS/UNS/BS: brak pewnego 1:1; AFNOR: sprawdzać jako wariant Cr-Si-Mo-V; GOST/GB/ČSN: przybliżone wg składu | Tak | Rzadziej spotykany gatunek; każdorazowo weryfikować zastosowanie oraz specyfikację materialowa. |
| Cr-Mo-V, wyższy węgiel niż H13 | X50CrMoV5-1 | 1.2345 | brak pewnego 1:1 | brak powszechnego PN | brak pewnego 1:1 | JIS/AFNOR/UNS/BS: brak pewnego 1:1; GB/GOST; ČSN: ~19569 | Na zapytanie | Rzadziej spotykany gatunek; każdorazowo weryfikować zastosowanie oraz specyfikację materialowa. |
| Wolframowa stal do pracy na gorąco | X30WCrV9-3 | 1.2581 | H21 | WWV | Thyrotherm 2581; marki H21 | JIS SKD5; AFNOR Z30WCV9; UNS T20821; BS BH21; UNI X30WCrV9-3KU; GOST 3Kh2V8F; GB 3Cr2W8V; ČSN 19830; UNE F.5320 | Gatunek porównawczy | Do wysokich temperatur, narzędzia do metali nieżelaznych. |
| Co-Cr-Mo-V do bardzo wysokich temperatur | X32CrMoCoV3-3-3 | 1.2885 | H10A | WLK | Marki H10A; specjalne warianty producentów | BS BH10A; GOST 3Kh3M3K3F; JIS/AFNOR/UNS: brak pewnego 1:1; GB: przybliżone wg składu | Gatunek porównawczy | Kobaltowy wariant, nie H10 1:1. |
Stale narzędziowe do pracy na zimno oraz gatunki pokrewne używane w narzędziowniach
| Grupa / zastosowanie | EN / DIN / ISO | W.Nr | AISI / ASTM / SAE | PN / PL | Marki własne / referencje | Inne normy: JIS / AFNOR / UNS / BS / UNI / GOST / GB / ČSN / SS / UNE | Dostępne w IK STAL | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ledeburytyczna 12% Cr-Mo-V; bardzo wysoka odporność na ścieranie | X153CrMoV12 / X155CrVMo12-1 | 1.2379 | D2 | NC11LV | Böhler K110; Uddeholm Sverker 21; Thyrotherm 2379; 2379 PRIME | JIS SKD11; AFNOR Z160CDV12 / Z160CDV2; UNS T30402; BS BD2; UNI X155CrVMo12-1KU; GOST Kh12MF; GB Cr12Mo1V1; ČSN 19573; SS 2310; UNE F.5211 | Tak | Najczęstszy odpowiednik D2 / NC11LV. W obiegu są obie nomenklatury X153CrMoV12 oraz X155CrVMo12-1 |
| Wysokochromowa do pracy na zimno | X210Cr12 | 1.2080 | D3 | NC11 | Böhler K100; 2080 PRIME | JIS SKD1; AFNOR Z200C12; UNS T30403; BS BD3; UNI X205Cr12KU; GOST Kh12; GB Cr12; ČSN 19436; SS 2312; UNE F.5212 | Tak | Nie mylić z D2 / 1.2379. |
| Wysokochromowa z wolframem | X210CrW12 | 1.2436 | D6 | NC10 | Böhler K107; 2436 PRIME | JIS SKD2; AFNOR Z200CW12; UNS T30406; BS BD6; UNI X215CrW12KU; GOST Kh12VM; GB Cr12W; ČSN 19437; UNE: grupa D6 | Tak | D6 / SKD2; bliska 1.2080 ale +W |
| Hartowa w oleju, uniwersalna | 100MnCrW4 | 1.2510 | O1 | NMWV | Böhler K460; Uddeholm Arne; 2510 PRIME | JIS SKS3; AFNOR 100MCW5; UNS T31501; BS BO1; UNI 100MnCrW4KU; GOST 9KhVG; GB 9CrWMn; ČSN 19314; SS 2140; UNE F.5220 | Tak | Klasyczny O1; stabilna wymiarowo stal hartowana w oleju. |
| Manganowo-chromowo-wanadowa | 90MnCrV8 | 1.2842 | O2 | NMV | Böhler K720; 2842 PRIME | JIS zbliżony do SKS93; AFNOR 90MV8; UNS T31502; BS BO2; UNI 90MnCrV8KU; GOST 9KhF / 9KhVG przybliż.; GB 9Mn2V; ČSN 19313; SS zbliżona do 2140, jednak brak 1:1 | Tak | O2 / NMV; popularna w narzędziowniach. |
| Chromowo-molibdenowa pośrednia między O2 i D2 | X100CrMoV5 | 1.2363 | A2 | NCLV | Böhler K305; Uddeholm Rigor | JIS SKD12; AFNOR Z100CDV5; UNS T30102; BS BA2; UNI X100CrMoV5KU; GOST Kh6VF; GB Cr5Mo1V; ČSN 19571 przybliż.; UNE grupa A2 | Tak | A2; większa udarność niż D2, większa stabilność niż O1/O2. |
| Cr-Mo-V o wysokiej twardości i odporności na zużycie | 60CrMoV18-5 | 1.2358 | brak pewnego 1:1 | brak powszechnego PN | 2358 PRIME; marki specjalne | JIS/AFNOR/UNS/BS/UNI: brak pewnego 1:1; GOST/GB/ČSN: wg składu | Tak | Gatunek specjalistyczny, porównywać po składzie. |
| Niklowa stal narzędziowa o bardzo dobrej udarności | 45NiCrMo16 / X45NiCrMo4 | 1.2767 | 6F7 / 6F3 – nie twarde 1:1 | NPW / stal niklowa | Böhler K600; Thyrotherm 2767 | JIS SKT6; AFNOR 45NCD16; UNS: brak pewnego 1:1; BS 6F7; UNI 45NiCrMo16KU; GOST, GB, ČSN 19655: brak pewnego 1:1 | Tak | Do form, matryc i narzędzi wymagających udarności. |
| Niklowa stal narzędziowa do pracy na zimno; bardzo wysoka udarność | 45NiCrMoV16-6 | 1.2746 | brak pewnego 1:1 | brak typowego PN | Marki producentów 1.2746 | JIS/AFNOR/UNS/BS/UNI/GOST/GB/ČSN: brak pewnego 1:1; porównywać wg składu | Tak | Klasyfikacja zależna od producenta, nie utożsamiać z 1.2767. |
| Stal odporna na uderzenia | 60WCrV8 | 1.2550 | S1 | NZ3 | Böhler K455 / K990 zależnie od wariantu; marki S1 | AFNOR 55WCrV8; UNS T41901; BS BS1; UNI 60WCrV8KU; GOST 6KhV2S; GB 5CrW2Si; JIS: brak pewnego 1:1; ČSN: 19735: SS/UNE wg składu | Tak | Stal udarowa z wolframem. |
| A8 / Chipper; narzędzia tnące, rozdrabniające | X48CrMoV8-1-1 | 1.2360 | A8 / A8 Mod | NZ4 | Böhler K353 / K353 ISODUR; Chipper; 2360 PRIME | JIS/AFNOR: brak pewnego 1:1; UNS T30108 dla A8; BS/UNI/GOST/GB: wg składu | Tak | Często komunikowana jako NZ4 / Chipper. |
| Srebrzanka / stal narzędziowa okrągła | 115CrV3 | 1.2210 | L2 przybliż. | NC4 / stal srebrna | Böhler K510; Silver Steel | JIS SKS7 przybliż.; AFNOR 115CrV3; BS 1407; UNI 115CrV3KU; GOST 11KhF; GB CrV; ČSN 19421; SS brak 1:1; UNE F.5221 | Gatunek porównawczy | Częsta w warsztatach jako stal srebrna / srebrzanka |
| Niestopowa stal narzędziowa / płyty pomocnicze | C45U / C45W | 1.1730 | 1045 / W1045 przybliż. | N7E / stal narzędziowa węglowa | Böhler K945 / marki C45W | JIS S45C przybliż.; AFNOR XC48 / C45E; UNS G10450; BS 080M46; UNI C45; GOST 45; GB 45; ČSN 19083; SS 1672; UNE F.114 | Gatunek porównawczy | Często na płyty, elementy pomocnicze, narzędzia mniej wymagające. |
| Węglowa stal narzędziowa, wysokowęglowa | C105U / C105W | 1.1545 | W1 / W110 przybliż. | N10E / stal węglowa | Marki C105W; silver/carbon tool steel | JIS SK3 / SK4 przybliż.; AFNOR XC100; UNS W110; BS 060A96; UNI C100KU; GOST U10A; GB T10; ČSN 19191; SS 1880; UNE F.515 | Gatunek porównawczy | Do prostych narzędzi, sprawdzianów, elementów hartowanych. |
| Stal łożyskowa, często używana na elementy narzędziowe | 100Cr6 | 1.3505 | 52100 | ŁH15 | Böhler R100; marki bearing steel | JIS SUJ2; AFNOR 100C6; UNS G52986 / G52950; BS 535A99; UNI 100Cr6; GOST ShKh15; GB GCr15; ČSN 14109; SS 2258; UNE F.131 | Gatunek porównawczy | Nie jest klasyczną narzędziową, ale bardzo częsta w zastosowaniach warsztatowych i przemysłowych. |
| Stal sprężynowa / nożowa Cr-V | 80CrV2 | 1.2235 | Brak pewnego 1:1, handlowo używany L2, czasami porównywany z 1080/1084+Cr/V | NCV1 | Brak 1:1 | JIS SKS5 przybliż.; AFNOR 80CrV2; UNS: brak pewnego 1:1; BS 735A50 przybliż.; UNI 80CrV2; GOST 8KhF; GB 8CrV; ČSN 19421 przybliż.; | Tak | Istotna także dla noży i narzędzi tnących. |
| Stal sprężynowa Cr-V do ulepszania cieplnego | 51CrV4 | 1.8159 | 6150 | 50HF | Böhler V155 / marki 51CrV4 | JIS SUP10; AFNOR 50CV4; UNS G61500; BS 735A50; UNI 50CrV4; GOST 50KhFA; GB 50CrVA; ČSN 15260; SS 2230; UNE F.1430 | Tak | Częsta stal sprężynowa i narzędziowa pomocnicza. |
| Manganowo-borowa konstrukcyjna, hartowna | 27MnB5 | 1.5529 | brak AISI 1:1 | brak typowego PN | Marki 27MnB5; boron steel | JIS/AFNOR/UNS/BS/UNI: wg EN 27MnB5; GOST/GB: boron steel wg składu; ČSN/SS/UNE: sprawdzać wg norm EN | Tak | Nie jest klasyczną narzędziową, ale bywa używana na elementy odporne na zużycie po obróbce cieplnej. |
| Ulepszana cieplnie stal konstrukcyjna, często w narzędziowniach | 42CrMo4 | 1.7225 | 4140 | 40HM | Böhler V320; Uddeholm Impax? tylko zastosowaniowo; marki 4140/42CrMo4 |
JIS SCM440; AFNOR 42CD4; UNS G41400; BS 708M40 / 42CrMo4; UNI 42CrMo4; GOST 38KhMA / 40KhM; GB 42CrMo; ČSN 15142; SS 2244; UNE F.1252 | Gatunek porównawczy | Na oprawy, części maszyn, elementy narzędziowe, wały. |
| Stal węglowo-chromowa / sprężynowo-narzędziowa, | 75Cr1 | 1.2003 | Brak pewnego 1:1, porównawczo grupa 1075 + Cr – wyłącznie orientacyjnie | brak pewnego PN 1:1 | thyssenkrupp precidur® 75Cr1 | JIS brak pewnego 1:1; AFNOR XC75 + Cr — spotykane jako porównanie; UNS/ ČSN/SS/UNE/GOST brak pewnego 1:1; BS 75Cr1 | Tak | Taśmy, listwy, elementy tnące, proste narzędzia. Nie traktować jako odpowiednik normowy AISI, sprawdzić skład oraz właściwości w karcie producenta |
| Stal niklowo-chromowa / udarowa | 74NiCr2 | 1.2703 | 8670 odpowiednik zbliżony, zależy od producenta | Brak typowego PN | Brak pewnego | JIS SKS5 — dla wersji modyfikowanej / porównawczo; BS / ČSN / GB / GOST / SS / UNI / UNE brak pewnego 1:1 | Tak | do narzędzi tnących i elementów wymagających sprężystości oraz odporności na pękanie |
Stale szybkotnące HSS i PM HSS
| Grupa / zastosowanie | EN / DIN / ISO | W.Nr | AISI / ASTM / SAE | PN / PL | Marki własne / referencje | Inne normy: JIS / AFNOR / UNS / BS / UNI / GOST / GB / ČSN / SS / UNE | Dostępne w IK STAL | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Klasyczna HSS molibdenowo-wolframowa | HS6-5-2 / HS6-5-2C | 1.3343 | M2 | SW7M | Böhler S600; Erasteel E M2; ASP/PM jako inne warianty | JIS SKH51; AFNOR Z85WDCV06-05-04-02; UNS T11302; BS BM2; UNI HS6-5-2; GOST R6M5; GB W6Mo5Cr4V2; ČSN 19830; SS 2722; UNE F.5603 | Tak | Najpopularniejsza HSS M2. |
| HSS kobaltowa 5% Co | HS6-5-2-5 | 1.3243 | M35 | SK5M | Böhler S705; Erasteel E M35 | JIS SKH55; AFNOR Z85WDKCV06-05-04-02-05; UNS T11335; BS BM35; UNI HS6-5-2-5; GOST R6M5K5; GB W6Mo5Cr4V2Co5; ČSN 19852; UNE F.5607 | Tak | Kobaltowa odmiana M2. |
| HSS kobaltowa 8% Co | HS2-9-1-8 / HS2-10-1-8 | 1.3247 | M42 | SK8M | Böhler S500; Erasteel E M42 | JIS SKH59; AFNOR Z110DKCWV09-08-04-02-01; UNS T11342 / T11842; BS BM42; UNI HS2-9-1-8; GOST R2M10K8; GB W2Mo9Cr4VCo8; ČSN/UNE wg M42 | Tak | HSS M42 do pracy w wysokiej temperaturze krawędzi. |
| HSS wolframowa klasyczna | HS18-0-1 | 1.3355 | T1 | SW18 | Böhler S200; Erasteel E T1 | JIS SKH2; AFNOR Z80WCV18-04-01; UNS T12001; BS BT1; UNI HS18-0-1; GOST R18; GB W18Cr4V; ČSN 19810; SS 2721; UNE F.5601 | Gatunek porównawczy | Historyczna HSS wolframowa. |
| PM HSS typu M3:2 | HS6-5-3 PM | 1.3344 PM | M3:2 PM | brak powszechnego PN | TPM23 UltraClean; ASP 2023; Vanadis 23 | JIS/AFNOR/UNS/BS: zależnie od producenta PM; nie traktować jak zwykłej M3:2 | Tak | PM HSS do wykrojników, stempli i narzędzi tnących. |
| PM HSS / wysokowanadowa | zależnie od producenta | 1.3377 PM / grupa PM | M4 PM / T15 PM zależnie od chemii | brak powszechnego PN | TPM5W UltraClean; ASP 2005; CPM M4 / CPM T15 jako odniesienia | Normy krajowe zależne od producenta; porównywać po składzie i karcie PM | Tak | Wysoka odporność na zużycie. |
Stale do form i przetwórstwa tworzyw sztucznych
| Grupa / zastosowanie | EN / DIN / ISO | W.Nr | AISI / ASTM / SAE | PN / PL | Marki własne / referencje | Inne normy: JIS / AFNOR / UNS / BS / UNI / GOST / GB / ČSN / SS / UNE | Dostępne w IK STAL | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Stal do form, ulepszana cieplnie, typ P20 | 40CrMnMo7 | 1.2311 | P20 | brak powszechnego PN | Böhler M200; 2311 PRIME | JIS PDS3 / PX5 przybliż.; AFNOR 40CMD8; UNS T51620; BS 40CrMnMo8; UNI 40CrMnMo7; GOST 40KhGM; GB 3Cr2Mo; ČSN 19520; SS 2311; UNE F.5318 | Tak | Klasyczny P20. |
| Stal do form z siarką, lepsza skrawalność | 40CrMnMoS8-6 | 1.2312 | P20+S | brak powszechnego PN | Böhler M201; 2312 PRIME | JIS/UNS: P20+S przybliż.; AFNOR 40CMD8S; BS/UNI/GOST/GB: wg składu; GB 3Cr2Mo+S; ČSN 19520+S | Tak | Lepsza obróbka, ostrożność przy wysokim połysku. |
| Nierdzewna martenzytyczna do form | X42Cr13 | 1.2083 | 420 | 4H13 jako grupa | Böhler M310; 2083 PRIME; Uddeholm Stavax ESR | JIS SUS420J2; AFNOR Z40C13; UNS S42000; BS 420S37; UNI X40Cr14; GOST 40Kh13; GB 4Cr13; ČSN 17029; SS 2304; UNE F.3403 | Tak | Na formy wymagające odporności na korozję. |
| Nierdzewna do form, lepsza obrabialność | X33CrS16 / X30Cr16S | 1.2085 | 420F / 420FM | 4H13S jako grupa | Böhler M303; 2085 PRIME | JIS SUS420F przybliż.; AFNOR Z33C16S; UNS S42020/S42023 przybliż.; BS/UNI/GOST/GB wg 420F | Na zapytanie | Nierdzewna do form, z dodatkiem siarki |
| Nierdzewna do form o wyższej odporności na korozję | X38CrMo16 | 1.2316 | 420 Mod | brak powszechnego PN | Böhler M300; 2316 PRIME | JIS/AFNOR/UNS: 420 Mod wg producenta; BS/UNI/GOST/GB: wg składu, np. | Na zapytanie | Bardziej odporna na korozję niż 1.2083 w wielu aplikacjach. |
| Stal do form P20+Ni, wysoka jakość powierzchni | 40CrMnNiMo8-6-4 | 1.2738 / 1.2738HH | P20+Ni | brak powszechnego PN | Böhler M238; Uddeholm Impax HH; 2738 PRIME | JIS: PDS5; AFNOR 40CMD8+Ni; UNS: P20+Ni; BS/UNI/GOST/GB: 3Cr2NiMo przybliż. | Tak | Do większych form i lepszej hartowności w przekroju. |
Stale proszkowe PM i nazwy handlowe
| Grupa | EN / DIN / ISO | Nazwa handlowa | Producent / grupa | Najbliższa grupa zastosowań | Dostępne w IK STAL | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| PM HSS M3:2 | 1.3344 PM / M3:2 PM | TPM23 UltraClean / ASP 2023 / Vanadis 23 | TG / Erasteel / Uddeholm | narzędzia przemysłowe, wykrojniki, stemple | Tak | Brak prostego klasycznego DIN/AISI 1:1 dla nazwy handlowej PM. |
| PM narzędziowa wysokowanadowa | 1.3377 PM | TPM5W UltraClean / ASP 2005 / CPM M4 grupa | TG / Erasteel / Crucible | duże zużycie, narzędzia tnące | Tak | Porównywać po składzie i karcie producenta. |
| PM nierdzewna premium | brak klasycznego EN/DIN | Böhler M390 Microclean | Böhler | noże premium, zużycie + korozja | Tak | Nazwa handlowa jest główną identyfikacją. |
| PM nierdzewna ekstremalne zużycie | brak klasycznego EN/DIN | Böhler M398 Microclean | Böhler | maksymalne trzymanie krawędzi | Tak | Większa odporność na zużycie od M390. |
| PM nierdzewna zbalansowana | brak klasycznego EN/DIN | ELMAX SuperClean | Uddeholm | korozja + zużycie + udarność | Tak | Często porównywana do M390, ale nie odpowiednik. |
| PM narzędziowa cold work | brak uniwersalnego EN/DIN | Vanadis 4 Extra SuperClean | Uddeholm | wykrojniki, noże techniczne | Tak | Wysoka udarność jak na PM o dobrej odporności na zużycie. |
| PM nierdzewna Crucible | brak klasycznego EN/DIN | CPM S90V | Crucible | materiały abrazyjne, noże premium | Tak | Bardzo wysoka zawartość V. |
| PM nierdzewne EDC/outdoor | brak klasycznego EN/DIN | CPM S30V / CPM S35VN / CPM S45VN | Crucible | noże użytkowe premium | Gatunki porównawcze / zależnie od oferty | Nie są odpowiednikami M390; inna równowaga właściwości. |
| PM stale dekoracyjno-użytkowe / damasty / składowe damstów | brak klasycznego EN/DIN | RWL34 / DS93X / Damax / VG10 | Damasteel / Takefu | noże premium, damast proszkowy | Tak | RWL34 zwykle porównywana z ATS-34/154CM, |
Gatunki specjalne, ESR i nazwy własne warte osobnego linkowania
| Grupa | Charakter | Powiązanie normowe | Najważniejsza funkcja w tabeli | Dostępne w IK STAL |
|---|---|---|---|---|
| TGE11 CUDA ESR | H11 / 1.2343 ESR | X37CrMoV5-1 / AISI H11 ESR | alternatywa dla 1.2343 przy wyższych wymaganiach czystości | Tak |
| TGE13 HAKE ESR | H13 / 1.2344 ESR | X40CrMoV5-1 / AISI H13 ESR | wersja ESR do wysokich wymagań jakościowych | Tak |
| TGE13 ALEXAR | H13 mod ESR | 1.2344 mod / H13 mod ESR | wariant specjalny, nie zwykłe H13 1:1 | Tak |
| TGE21 COBIA ESR | specjalna stal ESR hot work | częściowo koncepcja H11 / 1.2340 ESR | nie klasyfikować automatycznie jako WCL/WCLV | Tak |
| TGE23 GROUPER | 1.2367 Mod ESR | X38CrMoV5-3 Mod | duże formy, giga casting, obciążenia cieplno-mechaniczne | Tak |
| SNAPPER ESR | specjalna hot work ESR | Vanadis 4 Extra SuperClean | opisywać osobno bez fałszywych odpowiedników | Tak |
| TGX8 CORVI | Specjalna do pracy na zimno | X110CrMoV8-2, brak prostego W.Nr | wysokie zużycie + odporność na pękanie | Tak |
Uwaga techniczna: tabela ma charakter przewodnika. Odpowiednik normowy nie oznacza automatycznie materiału identycznego pod każdym względem. Przy zamianie należy sprawdzić kartę producenta, skład chemiczny, stan dostawy, wielkość przekroju, jakość ESR/PM, obróbkę cieplną i warunki pracy narzędzia. W kolumnie „Inne normy” celowo zebrano różne systemy krajowe w jednej kolumnie: JIS, AFNOR, UNS, BS, UNI, GOST, GB, ČSN, SS i UNE. Tam, gdzie nie ma uczciwego odpowiednika 1:1, wpisano „brak pewnego 1:1” albo „przybliżony”.