Stal CPM S90V – proszkowa stal nierdzewna o ekstremalnej odporności na zużycie i bardzo długim trzymaniu ostrości
CPM S90V to wysokostopowa stal nierdzewna produkowana metodą proszkową (CPM – Crucible Particle Metallurgy) przez Crucible Industries. Została zaprojektowana jako materiał o ekstremalnej odporności na zużycie, dzięki bardzo wysokiej zawartości wanadu i drobnej, jednorodnej strukturze. Stal ta należy do grupy najbardziej zaawansowanych materiałów stosowanych w nożownictwie premium.
Czym jest stal CPM S90V?
CPM S90V jest to wysokostopowa stal nierdzewna proszkowa (PM) o ekstremalnej odporności na zużycie, oparta na bardzo wysokiej zawartości wanadu i węglików MC, stosowana w nożach premium i narzędziach wymagających maksymalnej retencji krawędzi.
Dzięki bardzo wysokiej zawartości wanadu (~9%) tworzy dużą objętość bardzo twardych węglików MC, co znacząco zwiększa odporność na ścieranie w porównaniu do klasycznych stali nierdzewnych (np. 1.4034, 12C27) oraz nawet wielu stali narzędziowych.
Typowe zakresy austenityzacji wynoszą 1120–1180°C (2048–2156°F), a twardość robocza po poprawnej obróbce cieplnej mieści się zwykle w zakresie 58–62 HRC, choć w zastosowaniach nożowych bywa podnoszona wyżej.
Sprostowanie mitów z internetu na temat stali CPM S90V
Mit: „S90V to tylko trochę lepsze M390 / S30V”
CPM S90V ma znacznie wyższą zawartość wanadu (~9% vs ~4% w S30V), co przekłada się na zupełnie inny poziom odporności na zużycie – to inna klasa stali.
Mit: „To stal niezniszczalna”
Wysoka zawartość węglików oznacza również niższą udarność – stal jest bardziej podatna na wykruszenia przy cienkich krawędziach i obciążeniach bocznych.
Mit: „Łatwo się ostrzy, bo to stal nierdzewna”
CPM S90V jest jedną z najtrudniejszych do ostrzenia stali nożowych, właśnie ze względu na bardzo twarde węgliki wanadu.
Mit: „Każda obróbka cieplna daje topowe efekty”
Ta stal wymaga bardzo precyzyjnej obróbki cieplnej – błędy w temperaturze lub odpuszczaniu znacząco wpływają na strukturę i właściwości.
Oznaczenia i nazwy
Oznaczenia podstawowe
- producent: Crucible Industries
- nazwa handlowa: CPM S90V
Charakter odniesienia
- stal proszkowa nierdzewna (PM)
- brak odpowiednika normowego 1:1
Nazwy spotykane w obrocie (porównawczo)
- zbliżone klasy: Böhler M390, CPM S110V (porównawczo, nie 1:1)
Właściwości techniczne, charakterystyka i skład chemiczny stali CPM S90V
Charakterystyka materiału
CPM S90V należy do grupy stali nierdzewnych o bardzo wysokiej zawartości wanadu.
Jej właściwości wynikają z:
- bardzo wysokiej zawartości wanadu (~9%),
- wysokiej zawartości chromu (~14%),
- technologii CPM zapewniającej drobną strukturę.
Zapewnia:
- ekstremalną odporność na zużycie,
- bardzo długie trzymanie ostrości,
- wysoką stabilność krawędzi tnącej,
- dobrą odporność na korozję.
Typowe właściwości
- Twardość: 60–64 HRC (typowo), do ~65–66 HRC
- Odporność na zużycie: ekstremalna
- Odporność na korozję: wysoka
- Udarność: niska do umiarkowanej
- Szlifowalność: trudna
Skład chemiczny
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C | ~2,30 |
| Cr | ~14,0 |
| V | ~9,0 |
| Mo | ~1,0 |
| Nb | śladowe |
Dlaczego ten skład ma znaczenie?
- ~9% V → ogromna ilość węglików MC → ekstremalna odporność na zużycie
- ~14% Cr → odporność na korozję (stal nierdzewna)
- wysoki C → wysoka twardość i stabilność krawędzi
Obróbka cieplna stali CPM S90V
- Austenityzowanie: 1100–1200°C (2010–2190°F)
- Hartowanie: próżnia / powietrze
- Odpuszczanie: 200–540°C (390–1000°F)
- Twardość: ~60–64 HRC
Zastosowania stali CPM S90V, w przemyśle i rzemiośle
Zastosowanie przemysłowe
Stal CPM S90V stosowana jest w:
- narzędziach o bardzo wysokiej trwałości,
- elementach narażonych na intensywne zużycie,
- komponentach precyzyjnych.
Zastosowanie w nożownictwie
CPM S90V stosowana jest w:
- nożach premium,
- nożach EDC wysokiej klasy,
- nożach składanych,
- nożach użytkowych o wysokiej wydajności.
Ceniona za:
- ekstremalne trzymanie ostrości,
- odporność na zużycie,
- stabilność ostrza przy długiej pracy.
Profil materiału (ważne dla knifemakerów)
| Cecha | Ocena |
|---|---|
| Odporność na zużycie | 5 |
| Trzymanie ostrości | 5 |
| Odporność na korozję | 4 |
| Udarność | 2 |
| Łatwość ostrzenia | 1 |
Dostępność stali CPM S90V w postaci:
- płaskowników,
- blach,
- formatek,
- w grubości od 3,20 mm do 4,20 mm (≈ .126" do ≈ .165").
✔ Cięcie na wymiar
✔ Brak minimum zamówienia
✔ Wysyłka międzynarodowa
FAQ – CPM S90V
CPM S90V to stal nierdzewna proszkowa o bardzo wysokiej zawartości wanadu (~9%), zaprojektowana pod maksymalną odporność na zużycie.
Dłuższe trzymanie ostrości, stal CPM S90V uzyskuje dzięki bardzo dużej ilości twardych węglików wanadu (MC), które są znacznie bardziej odporne na ścieranie niż klasyczne węgliki chromu.
CPM S90V ma wyższą odporność na zużycie względem M390, ale niższą udarność i trudniejszą obróbkę – to inny profil materiałowy.
Tak, CPM S90V zawiera ~14% chromu, co zapewnia dobrą odporność na korozję.
Ze względu na zawarte w stali S90V bardzo twarde węgliki wanadu, które są znacznie trudniejsze do obróbki niż w klasycznych stalach, ostrzenie i satynowanie może sprawiać kłopoty.
Nie, S90V wymaga doświadczenia w obróbce i ostrzeniu.
Nie zawsze, ale obróbka krio często jest stosowana dla poprawy struktury i stabilności noży wykonanych ze stali S90V.
Nie, CPM S90V nie ma bezpośrednich odpowiedników normowych.
S90V „rządzi” w nożach myśliwskich do zdejmowania skóry i w lekkich folderach premium; pozwala oprawić kilka sztuk zwierzyny bez konieczności ostrzenia noża.
CPM S90V zawiera ok. 9% wanadu, co daje jej ekstremalną odporność na ścieranie, ale jednocześnie sprawia, że jej obróbka i ostrzenie wymagają specjalistycznych narzędzi diamentowych.
IK Stal oferuje stal w gatunku CPM S90V w postaci blach oraz precyzyjnie ciętych formatek (custom-cut) w zakresie grubości od 3,2 mm do 4,2 mm (≈ .126" do ≈ .165"), z możliwością dostawy na cały świat (Worldwide Shipping).
Dane mają charakter informacyjny.
Parametry obróbki cieplnej oraz właściwości mogą się różnić w zależności od producenta i procesu.
IK STAL nie ponosi odpowiedzialności za niewłaściwe zastosowanie materiału bez weryfikacji technologicznej.