Stal 1.4034 (X46Cr13 / AISI 420) – stal nierdzewna o dobrej twardości i odporności na korozję
Stal 1.4034 (EN: X46Cr13) to martenzytyczna stal nierdzewna zawierająca ok. 13% chromu. Charakteryzuje się dobrą odpornością na korozję, możliwością uzyskania wysokiej twardości oraz dobrą obrabialnością. W systemie amerykańskim odpowiada jej stal AISI 420 (420A/420B – zależnie od składu).
Sprostowanie mitów z internetu na temat stali X46Cr13
Mit: „1.4034 / 420 nie da się zahartować powyżej ~52 HRC, bo to ‘tania stal’.”
Stal 1.4034 / X46Cr13 / AISI 420 realnie pracuje w zakresie twardości rzędu ~54–58 HRC po właściwym hartowaniu i odpuszczaniu, a poziom 52–56 HRC bywa podawany jako typowy zakres w zależności od parametrów odpuszczania.
Mit: „To stal ‘rustproof’ – jak nierdzewna, to nie rdzewieje.”
1.4034 jest stalą nierdzewną, ale nie jest odporna na wszystkie środowiska. Długotrwały kontakt z solą, chlorkami, agresywną chemią i zaniedbanie czyszczenia mogą prowadzić do korozji (zwłaszcza przy słabym wykończeniu powierzchni).
Mit: „Można hartować ‘byle jak’, bo to stal nierdzewna – medium hartowania nie ma znaczenia.”
W praktyce dobór austenityzacji i chłodzenia wpływa na twardość, naprężenia oraz stabilność wymiarową. Dla X46Cr13 spotyka się rozwiązania z chłodzeniem w oleju lub w powietrzu (w zależności od przekroju i celów procesu).
Oznaczenia i nazwy
Oznaczenia podstawowe (normowe)
- EN ISO: X46Cr13
- Numer materiału (W.Nr): 1.4034
- AISI / SAE: 420
- UNS: S42000 / S42010 (zależnie od wariantu)
Nazwy spotykane w obrocie międzynarodowym
- JIS: SUS420J1 / SUS420J2
- AFNOR: Z40C13
Czym jest stal X46Cr13?
Właściwości techniczne i skład chemiczny stali AISI 420
Charakterystyka materiału
Stal 1.4034 należy do grupy martenzytycznych stali nierdzewnych. Jej właściwości wynikają z:
- zawartości chromu: ~13%
- średniej zawartości węgla
Zapewnia:
- dobrą odporność na korozję,
- możliwość uzyskania wysokiej twardości,
- dobrą obrabialność,
- dobrą polerowalność.
Skład chemiczny
Zakresy wg danych materiałowych dla 1.4034 / X46Cr13:
| Pierwiastek | Zawartość [%] |
|---|---|
| C | 0,43 – 0,50 |
| Cr | 12,50 – 14,50 |
| Mn | ≤ 1,00 |
| Si | ≤ 1,00 |
| P | ≤ 0,03 |
| S | ≤ 0,03 |
Typowe właściwości stali X46Cr13
- Twardość po hartowaniu: 52–56 HRC (typowo)
- Odporność na korozję: dobra
- Odporność na zużycie: umiarkowana
- Udarność: umiarkowana
- Szlifowalność: dobra
Zastosowania stali 1.4034 – przemysł i rzemiosło
Zastosowanie przemysłowe
Stal 1.4034 stosowana jest w:
- narzędziach chirurgicznych,
- elementach wymagających odporności na korozję,
- częściach maszyn,
- nożach przemysłowych.
Zastosowanie w nożownictwie
W knifemakingu stal 1.4034 stosowana jest w:
- nożach kuchennych,
- nożach użytkowych,
- nożach outdoorowych.
Ceniona za:
- odporność na korozję,
- łatwość utrzymania,
- dobrą dostępność i obrabialność.
Obróbka cieplna stali 1.4034 (orientacyjnie)
- Austenityzowanie: 1000–1050°C (1830–1920°F)
- Hartowanie: olej / powietrze
- Odpuszczanie: 150–250°C (300–480°F)
- Twardość końcowa: ~52–56 HRC
Dostępność stali X46Cr13– IK STAL
Stal 1.4034 dostępna w IK STAL w postaci:
- płaskowników,
- blach,
- formatek,
- grubości między 2,0 mm a 6,0 mm (≈ .079" do ≈ .236").
✔ Cięcie piłą taśmową
✔ Brak minimum zamówienia
✔ Wysyłka międzynarodowa
✔ Atesty 3.1
FAQ – stal X46Cr13 / 1.4034 / 4H13 / 420
Stal 1.4034 (X46Cr13) to martenzytyczna stal nierdzewna ~13% Cr o podwyższonej zawartości węgla (ok. 0,43–0,50% C), projektowana tak, aby po hartowaniu uzyskiwać użyteczną twardość przy zachowaniu odporności korozyjnej typowej dla grupy 13% Cr.
Najpewniejszym kryterium jest zakres węgla na certyfikacie: 1.4034 ma 0,43–0,50% C, podczas gdy niższe odmiany 13% Cr mają istotnie mniej węgla. To bezpośrednio przekłada się na potencjał twardości po hartowaniu.
Zakres 980–1030°C (1796–1886°F) jest typowy dla 1.4034. Zbyt agresywna austenityzacja (temperatura/czas) może zwiększać twardość, ale też podnosić ryzyka: naprężeń, spadku stabilności oraz pogorszenia części parametrów korozyjnych/strukturalnych – dlatego w praktyce trzyma się „okna procesowego” i dobiera je do przekroju.
Stal 1.4034 ma dobrą odporność korozyjną jak na martenzytyczną stal nożową, dlatego jest często wybierana do środowisk wilgotnych i kontaktu z żywnością – przy czym nie jest „niezniszczalna” w chlorkach/soli, a wykończenie powierzchni ma duże znaczenie.
Dla stali 1.4034 / 4H13, typowa twardość to 54–58 HRC (w zależności od odpuszczania i geometrii). Jeśli widzisz opisy w stylu „62 HRC standardowo” dla 1.4034, to zwykle jest to błąd kopiowania danych z innego gatunku albo marketingowe uogólnienie bez odniesienia do procesu.
Stal 420 stosuje się na noże do maszyn i ostrza przemysłowe, narzędzia do obróbki skrawaniem, wkładki do form przy środowiskach korozyjnych oraz narzędzia/instrumenty wymagające odporności korozyjnej i twardości.
Stal X46Cr13 stosuje się w niedrogich nożach kuchennych, nożach dla nurków oraz wszędzie tam, gdzie kluczowa jest pełna odporność na rdzę przy niskich kosztach konserwacji.
Stal 4H13 jest bardzo łatwa w ostrzeniu i polerowaniu, a przy poprawnej obróbce zapewnia stabilną, użytkową krawędź tnącą odporną na korozję.
IK Stal oferuje stal w gatunku X46Cr13 w postaci blach oraz precyzyjnie ciętych formatek (custom-cut) w zakresie grubości od 2,0 mm do 6,0 mm (≈ .079" do ≈ .236"), z możliwością dostawy na cały świat (Worldwide Shipping).
Dane mają charakter informacyjny.
Parametry obróbki cieplnej oraz właściwości mogą się różnić w zależności od producenta, formy wyrobu i warunków procesu.
IK STAL nie ponosi odpowiedzialności za niewłaściwe zastosowanie materiału bez weryfikacji technologicznej.